| Ảnh minh họa : Internet |
Showing posts with label làm lịch. Show all posts
Showing posts with label làm lịch. Show all posts
Đông Tây gặp nhau về lịch số học
Người
ta không lẽ sống u minh trong cõi thời gian không cùng không tận này mà chẳng
hay rằng
mình
đã trường cửu được bao lâu. Vũ trụ có hai cái không cùng là Không gian và Thời
gian (l'Espace et le Temps). Đã biết dùng thước để đo
Không gian, tất phải nghĩ ra cách gì để đo
Thời gian. Bởi thế, bao nhiêu thế hệ, học giả nối nhau
tìm cách đặt lịch (calendrier) nhưng lấy gì
làm bản vị(unité)? Đó là then chốt của phép đo thời gian;
biết được điều ấy tức là tìm ra cách làm
lịch.
Xét nghiệm những hiện tượng của mặt trăng, mặt trời và
cõi đất, đều khiến người xưa phải để ý
trước nhứt là sự thay đổi của bốn mùa luân lưu trong một
khoảng thời gian gần như nhứt định.
Sự thay đổi của bốn mùa có ảnh hưởng trực tiếp ngay đến bản
thân, nên dù người có lãng ý đến
đâu, người tối dạ đến đâu cũng nhận thấy.
Tiếp theo những ngày rét thấu xương vừa hết, một bầu trời
đầm ấm hình như thấm nhuần vào
thân thể ta một khí vị rất êm đềm nhẹ nhàng dễ chịu.
Rồi ngày qua thấm thoát, lại đến độ nóng thiêu người... Chỉ
ít lâu, mặt trời bớt nóng, người ta đã
trút được cái khí nồng nực nặng nề mà sống thư thái những
ngày nắng dịu khí buồn và những
đêm
gió mát trăng trong. Những cái vẻ buồn ngày một tăng thêm mà thành ra hãm cái
hơi mát
ngày
một dịu lần mà thành ra lạnh.
Người
ta bước sang mùa rét được ít lâu, rồi lại đến ngày tươi đầm ấm.
Bốn
mùa cứ thay đổi như thế không ngừng, ảnh hưởng trực tiếp ngay đến thân thể con
người,
khiến
người xưa để ý đến trước nhứt và nhận ra sự luân chuyển rất đều đặn của thời tiết
hình
như
đã hạn định trong một khoảng bao nhiêu ngày đó.