KS. PHAN DUY KHA
Núi Hồng Lĩnh (tức Ngàn Hống) là một
trong những danh sơn của đất nước được chọn khắc vào “cửu đỉnh” (9 chiếc
đỉnh bằng đồng đặt ở sân Thế Miếu, kinh đô Huế). Núi nằm giữa ba huyện
Nghi Xuân, Đức Thọ, Can Lộc của tỉnh Hà Tĩnh. Tương truyền núi có 99
đỉnh, đỉnh cao nhất 676m. Theo Ngọc phả Hùng Vương thì chính ở phía Tây –
Nam dãy núi này, ngày xưa là đô thành của Kinh Dương Vương.
Vị trí đó đã được Ngọc phả xác định
tương đối cụ thể: ở chân núi Thiên Tượng thuộc làng Bình Lãng (tên cổ là
Kẻ Vọt) và ở tả hữu Thiên Lộc, nội ngoại Thiên Lộc (thuộc hai xã Thiên
Lộc và Phúc Lộc, huyện Can Lộc ngày nay). Đây là một vùng đất cổ. Theo
một cuốn địa phương chí thì ở vùng Can Lộc này 2/3 số làng cổ có tên nôm
là Kẻ, ví dụ: Kẻ Vọt (Bình Lãng), Kẻ Treo (Đậu Liêu), Kẻ Cài (Thanh
Lộc), Kẻ Lù (Hồng Lộc), Kẻ Chòi (Tân Lộc)… Những làng này đều nằm ở phía
Tây – Nam Ngàn Hống, trùm lên vị trí kinh đô xưa.
… Không phải ngẫu nhiên mà những người
lập Ngọc phả lại ghi nhận nơi đây là quốc đô đầu tiên của ngươi Việt.
Chúng ta biết rằng, ngay kinh đô Văn Lang của các vua Hùng, ngày nay
chúng ta vẫn chưa xác định được vị trí cụ thể, thì việc một kinh đô có
trước thời kỳ Hùng Vương hàng ngàn năm, lại được xác định một cách cụ
thể như thế chứng tỏ rằng nó đã từng tồn tại lâu dài và để lại những dấu
ấn đặc biệt.
